VC چیست ؟ همه‌چیز در مورد سرمایه گذاری خطرپذیر

VC چیست؟ | همه‌چیز در مورد سرمایه‌گذاری خطرپذیر

ما به عنوان یک کارافرین برای شروع یا رشد کسب و کارمان نیاز به سرمایه داریم. این سرمایه ممکن است از طریق دارایی شخصی، دوستان یا منابع خارجی مثل وام گرفتن از بانک یا پذیرفتن شراکت در کار تامین شود. مسئله‌ی اصلی اینجاست که کسی که روی کسب و کار ما سرمایه‌گذاری می‌کند باید مطمئن باشد پولش از دست نمی‌رود. یعنی ریسک سرمایه‌گذاری روی کسب و کار باید پایین باشد.

اما بعضی از ایده‌های کسب و کار ریسک بالایی دارند. مثلا استارتاپ‌ها به این دلیل که اصلا معلوم نیست آیا موفق می‌شوند یا نه کسب و کارهایی پر ریسک هستند و ریسک بالا یکی از تفاوت‌های استارتاپ با کسب و کارهای دیگر است. روی چنین کسب و کارهایی بانک‌ها یا منابع دیگر سرمایه‌گذاری نمی‌کنند و آن‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری دارند که حاضر باشد چنین ریسک بالایی را قبول کند. اینجاست که پای سرمایه‌گذاری خطرپذیر یا Venture Capital به میان می‌آید.

سرمایه‌گذاری خطرپذیر VC

برخی از سرمایه‌گذارها حاضرند در برابر سود بالا(ریوارد) روی کسب و کارهای پر ریسک سرمایه‌گذاری کنند. به این روش سرمایه‌گذاری خطرپذیر یا Venture Capital می‌گویند. این مدل سرمایه‌گذاری سال‌ها به صورت غیررسمی در جهان وجود داشت اما با قدرت گرفتن استارتاپ‌ها، این روش سرمایه‌گذاری هم شکل رسمی‌تری گرفت و شرکت‌های سرمایه‌گذاری VC تاسیس شدند. در ایران هم چندسالی است که بانک‌ها، شرکت‌های دولتی و سرمایه‌گذاران خصوصی VC مخصوص به خود را ایجاد کرده‌اند. حتی چند شرکت سرمایه‌گذاری خارجی با واسطه در ایران شروع به سرمایه‌گذاری خطرپذیر کردند.

این سرمایه‌گذاران معمولا به صورت شرکت فعالیت می‌کنند اما دسته‌ی دیگر هم افراد ثروتمندی هستند که به صورت شخصی روی کسب و کارها سرمایه‌گذاری می‌کنند که به نام سرمایه‌گذار فرشته Angel investor شناخته می‌شوند. VCها معمولا شتاب‌دهنده اختصاصی خود را دارند یا با شتاب‌دهنده‌ها همکاری می‌کنند. سرمایه‌گذاری VCها فقط روی استارتاپ‌ها نیست هر کسب و کاری که پتانسیل رشد بالایی داشته باشد می‌تواند گزینه‌ی سرمایه‌گذاری VCها باشد.

سرمایه‌گذاری فقط پول نیست. سرمایه‌گذاران ممکن است فضای کار، مشاور، ابزار و امکانات دیگری هم در اختیار شما قرار دهند. همچنین آن‌ها معمولا بخشی از سهام و اختیارات مدیریتی شما را دریافت می‌کنند.

چرا استارتاپ‌ها به VC نیاز دارند؟

استارتاپ‌ها ایده‌ای دارند که باید پرورش یافته و تبدیل به خروجی یا محصول شود. بعد از این هم باید به دنبال بازار برای این محصول باشند و این فرایند تا زمان تجاری شدن هزینه‌بر است. ممکن است سال‌ها یک استارتاپ کار کند، محصول داشته باشد، حتی فروش هم داشته باشد اما هنوز ضررده باشد. در این مدت اگر بنیان‌گذار نتواند هزینه‌ها را پوشش دهد ورشکسته می‌شود. حتی بعد از رسیدن به نقطه‌ی سوددهی هم استارتاپ‌ها برای گسترش سریع و انفجار درآمد نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین دارند. این بخش هم معمولا از توان بنیان‌گذار یا حتی سرمایه خود شرکت خارج است.

مسیر رشد استارتاپ‌های تجاری شده معمولا چنین شکلی است

سرمایه‌گذاری روی استارتاپ‌ها ریسک زیادی دارد. بیشتر استارتاپ‌ها شکست می‌خورند، این یک حقیقت تلخ و غیرقابل انکار است. به همین دلیل هم استارتاپ‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری دارند که حاضر باشد چنین ریسکی را انجام دهد. در مقابل اگر یک استارتاپ تجاری شود. می‌تواند بخش بزرگی از بازار را بگیرد- مثل اسنپ که بخش بزرگی از بازار تاکسی را گرفته است- یا حتی خودش یک بازار جدید باشد- مثل کافه‌بازار- این یعنی انفجار درآمد که باعث می‌شود چندین برابر سرمایه‌گذاری اولیه پول نسیب سرمایه‌گذاران شود.

چند وقت پیش استارتاپ Flipkart را در همیار آکادمی معرفی کردیم.  سرمایه‌گذاری که در ابتدای راه یک میلیون دلار روی Flipkart سرمایه‌گذاری کرده بود، بعد از ده سال سهام خود را به مبلغ یک میلیارد دلار فروخت! یعنی نرخ بازگشت سرمایه هزار برابری بعد از ده سال. جالب‌تر اینکه در تمام دورانی از این ده سال که Flipkart سودده بوده، این سرمایه‌گذار سود سهام خود را هم جداگانه دریافت کرده است. اصل این مقاله خودساخته را می‌توانید اینجا بخوانید: Flipkart | با Binny Bansal بنیان‌گذار دیجی‌کالا هندی‌ها آشنا شوید

VCها چه زمانی روی کسب و کار ما سرمایه‌گذاری می‌کنند؟

سرمایه‌گذاران خطرپذیر معمولا در ابتدای راه کسب و کارهای با پتانسیل بالا و مراحلی از کار که با سرمایه‌گذاری می‌توان یک رشد بالای درامدی داشت، روی کسب و کارها سرمایه‌گذاری می‌کنند. به همین دلیل معمولا مراحل سرمایه‌گذاری چنین چیزی است:

Seed money

اگر کسب و کار ما در حد یک ایده یا مراحل اولیه کار باشد، سرمایه‌گذاران به اصطلاح وارد سرمایه‌گذاری کاشت دانه می‌شوند. این مرحله معمولا توسط شتاب‌دهنده‌ها صورت می‌گیرد و شامل در اختیار گذاشتن ابزار، کامپیوتر، محل کار، مشاوره، شرکت در ورکشاپ و البته مقدار کمی پول است که در بیشتر موارد بیش از ۳۰ میلیون نمی‌شود. شتاب‌دهنده‌ها معمولا سهمی از شرکت را در این مرحله مطالبه می‌کنند و اگر کسب و کار شما در آینده رشد فوق‌العاده‌ای داشته باشد، آنها برد تجاری بزرگی خواهند داشت.

Start-up

اگر کسب و کار شما محصولی آماده ارائه داشته باشد، سرمایه‌گذار روی تولید و بازاریابی اولیه شما سرمایه‌گذاری می‌کند. در این مرحله نسبت به مرحله Seed money میزان سرمایه‌گذاری بسیار بیشتر است و ریسک سرمایه‌گذار هم کمتر می‌شود.

First-Round و مراحل بعد از آن

این سرمایه‌گذاری زمانی انجام می‌شود که کسب و کار شما آماده تبدیل شدن به یک استارتاپ کامل و سودده است. مراحل بعدی هم برای رشد کسب و کار و با توجه طرح‌های توسعه اهدا می‌شود. در این مراحل چون استارتاپ شما جان گرفته است، می‌توانید راحت‌تر در مورد گرفتن سرمایه جدید و اهدا سهام تصمیم بگیرید و همچنین اعداد سرمایه‌گذاری قابل قیاس با مراحل قبلی نیست.

چگونه VC جذب کنیم؟

قبل از اینکه به فکر جذب VC باشید، به چند نکته‌ی خیلی مهم دقت کنید:

  • سرمایه‌گذاران خطر پذیر تنها به یک دلیل روی کسب و کاری که ریسک بالایی دارد سرمایه‌گذاری می‌کنند: اینکه در صورت موفقیت بازگشت سرمایه آن بسیار زیاد باشد. پس اگر می‌خواهید شرکتی روی ایده شما سرمایه‌گذاری خطر پذیر انجام دهد باید بتوانید او را قانع کنید که بازار فوق‌العاده‌ای منتظر محصول شما است.
  • سرمایه‌گذاران معمولا سهم بالایی از سهام شرکت یا سهام مدیریتی را مطالبه می‌کنند. این مسئله ممکن است در نهایت شما را به عنوان بنیان‌گذار به حاشیه ببرد تا جایی که حتی دیگر مدیریتی روی کسب و کاری که خودتان شروع کرده‌اید نداشته باشید و فقط یک سهام‌دار با حق رای محدود باشید.
  • هرچقدر در مراحل پایین‌تر شروع به جذب سرمایه کنید، مبلغ دریافتی کمتر است و در نتیجه ممکن است در آینده از این کار پشیمان شوید. به همین دلیل بهتر است سعی کنید در اوایل کار با سرمایه شخصی یا کمک گرفتن از دوستان و آشنایان کارتان را پیش ببرید و شاید گزینه مناسب این باشد که تا زمانی که چیزی برای ارائه ندارید سراغ VC نروید. البته این مورد یک باید نیست و بهتر است در موردش خوب فکر کنید.
  • قبل از گرفتن سرمایه حتما با مشاوران صحبت کنید. چه بهتر که یک مشاور و کاربلد در قبال درصدی از سرمایه در این فرایند همراه شما باشد.
  • با اولین سرمایه‌گذاری که نسبت به کسب و کار شما علاقه نشان داد وارد معامله نشوید و بین چند سرمایه‌گذار بهترین گزینه را انتخاب کنید.
  • خودتان را دست کم نگیرید. کسب و کار شما ممکن است در آینده‌ای نزدیک میلیاردها تومان ارزش‌گذاری شود.
  • بهتر است به دنبال سرمایه‌گذارنی باشید که به صورت تخصصی روی حوزه کاری شما سرمایه‌گذاری می‌کنند، تا به جز پول، شبکه ارتباطی، مشاوره و … هم دریافت کنید. باور کنید این مسائل کم اهمیت‌تر از پول نیست.

اگر ایده‌ای دارید و به دنبال سرمایه‌گذار هستید:

استارتاپ‌ویکندها و رویدادهای استارتاپی که خود VCها و شتاب‌دهنده‌ها برگزار می‌کنند بهترین جا برای ارائه ایده و استارتاپ شما است. بهتر است چیزی بیشتر از یک ایده داشته باشید. داشتن نام، لوگو، سایت و از همه مهم‌تر محصول اولیه(MVP) شما را از بقیه‌ی شرکت‌کنندگان جدا می‌کند و نشان می‌دهد که شما در کسب و کارتان جدی هستید. مهمترین مسئله در قدم اول برای سرمایه‌گذران این است که شما به عنوان بنیان‌گذار به کسب و کارتان ایمان داشته باشید.

اگر استارتاپ شما در مراحل اولیه است و محصول شما آماده ارائه شده:

با گرفتن غرفه در رویدادها یا ارائه معرفی می‌توانید توجه سرمایه‌گذاران را به سمت خود جلب کنید. در این صورت ممکن است پیشنهادهای سرمایه‌گذاری یا همکاری بهتری داشته باشید. البته سرمایه‌گذران معمولا اولین قدم را برنمی‌دارند و خودتان باید به سمت آن‌ها بروید ولی این فرصت‌ها می‌تواند برداشت مثبتی را در ذهن سرمایه‌گذار ایجاد کند. در این مرحله شما می‌توانید مستقیما به دفتر شرکت‌های سرمایه‌گذاری رفته و کسب و کارتان را معرفی کنید.

در زمان معرفی شما باید واضح و خلاصه کسب و کارتان را معرفی کنید به شکلی که فردی بی حوصله و بدون دانش کافی در حوزه کاری شما هم بتواند کار و پلن تجاری شما را درک کند. ابتدا مشکل( نیاز) را شرح دهید و بعد استارتاپ خود را به عنوان یک راه‌حل معرفی کنید.

اگر استارتاپ شما مراحل اولیه را پشت سر گذاشته و به دنبال گسترش بازار هستید:

این بهترین نقطه برای گرفتن سرمایه‌گذار است. شما دیگر یک هویت کاری قابل قبول و یک برند دارید. شما می‌توانید با اعتماد به نفس بالاتری مذاکره کنید و هر درخواستی را نپذیرید. در بسیاری از موارد نیاز جدی به پول ندارید به همین دلیل سرمایه‌گذاران پیشنهادهای بهتری به شما خواهند کرد. در این مرحله حتما با چند مشاور خبره مشورت کرده و حتی برای این موضوع پول خرج کنید تا بتوانید با دانش و درک بهتری وارد مذاکرده شوید. اهداف خود از پذیرش سرمایه، میزان مبلغ درخواستی، حداکثر سهمی که حاضرید به سرمایه‌گذار بدهید و حداکثر اختیارات مدیریتی که حاضرید واگذار کنید را مشخص کنید تا این سرمایه‌گذاری به نفع شما تمام شود.

منبع: همیار آکادمی

0/5 ( 0 نظر )

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.